Vergunningplicht voor waterlozing van open bodemenergie-systemen

Wat is er veranderd aan deze verplichting per 1 januari 2026? Er geldt nu een nieuwe vergunningplicht voor bedrijven die een open bodemenergiesysteem (WKO) gebruiken of aanleggen. Concreet betekent dit dat organisaties een vergunning nodig hebben voor het lozen van vrijkomend afvalwater, bijvoorbeeld bij onderhoud, regeneratie of het reinigen van filters. Bestaande meldingen zijn vanaf deze datum niet meer geldig.

De verplichting is onderdeel van de omgevingsvergunning voor de aanleg en het gebruik van een open bodemenergiesysteem geworden, die via de provincie wordt aangevraagd. Bedrijven moeten zelf controleren of hun huidige vergunning toestemming tot lozing bevat. Als dat niet zo is, moet vóór 1 januari 2026 een wijzigingsvergunning worden aangevraagd; anders bestaat er géén geldige toestemming meer voor het lozen van dit water.

Waarom deze wijziging?

De nieuwe vergunningplicht sluit aan bij landelijke aanscherpingen rondom de bescherming van grondwaterkwaliteit, grondwateronttrekkingen en de rol van bodemenergiesystemen in de energietransitie. Tijdens onderhoudswerkzaamheden kan water vrijkomen met afzettingen, biofouling, ijzer- of mangaanresten, of andere componenten. Overheden willen beter kunnen beheersen waar dit water terechtkomt, hoe het wordt geloosd en onder welke condities. Hierdoor wordt meer grip verwacht op de kwaliteit van lozingsstromen, het voorkomen van ongewenste emissies in het milieu, en de integrale afstemming tussen WKO‑systemen, drinkwaterbescherming en ondergrondse ordening.

Wat betekent dit voor gebruikers van open bodemenergiesystemen?

Voor eigenaren en beheerders van open WKO‑systemen heeft deze wijziging concrete gevolgen:

• Controleer uw bestaande omgevingsvergunning: veel oudere WKO‑vergunningen bevatten géén expliciete passage over waterlozing. Als dat zo is, is actie vereist.
• Dien tijdig een wijzigingsvergunning in: zonder aanvullende toestemming mag na 1 januari 2026 geen water meer worden geloosd. Dit kan onderhoudswerkzaamheden stilleggen. De wijziging is ook te gebruiken als moment om te kijken naar optimalisatie, bijvoorbeeld:
  • is de warmtepomp nog actueel?
  • is de installatie optimaal ingeregeld?
  • zijn natuurlijke koudemiddelen een optie?
  • is het bronnensysteem nog in balans?
• Richt onderhoudsprocessen opnieuw in: de vergunning kan voorwaarden stellen zoals:
  • lozing via riool of oppervlaktewater
  • kwaliteitsmetingen
  • meldingsplichten
  • of zuiveringstechnieken bij specifieke verontreinigingen
• Houd rekening met langere doorlooptijden: provincies verwachten een toestroom van wijzigingsverzoeken. Vroeg handelen voorkomt vertraging.

Als uw conclusie is dat uw vergunning moet worden gewijzigd, neem dan contact op met één van onze specialisten bodemenergie.

Bekijk ook: