Stroomnet snel ontlasten: tot 1 gigawatt ‘verborgen’ flexibiliteit bij bedrijven

Tegen relatief beperkte kosten te realiseren.

Bedrijven in kantoren, logistiek en chemie kunnen samen tot wel 1 gigawatt aan afnameflexibiliteit leveren om netcongestie te verminderen. Dat blijkt uit een nieuwe studie in opdracht van Topsector Energie, uitgevoerd door Common Futures, KWA Bedrijfsadviseurs en EV Consult. Volgens de onderzoekers is de potentie vaak tegen relatief beperkte kosten te ontsluiten, mits netbeheerders en sectoren inzetten op standaardisatie, opschaling en betere contractvoorwaarden.

De studie is opgesteld op verzoek van het Landelijk Actieprogramma Netcongestie. Netbeheerders proberen al enkele jaren flexibiliteit bij bedrijven te contracteren, maar in de praktijk blijkt dat vaak tijdrovend maatwerk met beperkte schaalgrootte. Het zogeheten ‘Aansluitoffensief Netcongestie’ moet dat versnellen door de samenwerking met sectororganisaties te intensiveren en de aanpak te standaardiseren.

4 sectoren onderzocht

In het onderzoek analyseerden Common Futures, KWA en EV Consult het flexpotentieel in 4 sectoren: kantoren, logistiek, chemie en datacenters. Daarbij keken zij zowel naar het technisch haalbare potentieel als naar de prikkels die nodig zijn om bedrijven mee te krijgen, zoals vergoedingen, risicoverdeling en contractduur.

Vooral bij kantoren en logistieke bedrijven is volgens de onderzoekers relatief eenvoudig flexibiliteit te ontsluiten. Bij kantoren gaat het bijvoorbeeld om het slimmer invullen van warmtevraag en laadvraag, in de logistiek draait het vooral om de laadbehoefte van elektrische voertuigen. Omdat processen in deze sectoren relatief homogeen zijn, kan flexibiliteit per bedrijf op vergelijkbare wijze worden georganiseerd. De benodigde vergoeding ligt daarbij naar schatting tussen €100 en €250 per megawattuur (MWh) geleverde flexibiliteit.

Als voorbeeld noemen zij dat 1 MWh extra ruimte op het net in de regio Utrecht voldoende kan zijn voor de bouw van ongeveer 300 woningen die anders mogelijk moeten wachten op een aansluiting. De meerkosten zouden dan uitkomen op circa €230 per jaar per woning.

Potentie chemische sector groot

Voor de chemische sector is de potentie eveneens substantieel: de studie schat 200 tot 400 MWh aan flexibiliteit, bijvoorbeeld via het verschuiven van batchprocessen, inzet van utilities en eigen opwekking. Door de hogere procescomplexiteit en mogelijke risico’s blijft congestiemanagement hier vaker maatwerk. Voor structurele flexibiliteit noemen de onderzoekers vergoedingen van ongeveer €300 tot €500 per MWh.

En datacenters?

Ook datacenters zijn meegenomen in de verkenning, maar daar kon nog niet worden vastgesteld hoe groot het flexpotentieel is dat voor netbeheerders daadwerkelijk inzetbaar is. Daarmee blijft die sector vooralsnog een ‘witte vlek’ in de zoektocht naar snel schaalbare verlichting van het net.

Knelpunt is nog wel dat huidige congestiemanagementcontracten geen duidelijke einddatum hebben, wat bedrijven een risico vinden. Gelukkig wordt in het Aansluitoffensief al gesproken over het verbeteren van de contractvoorwaarden.

U vindt de gehele studie hier.