20-11-2025

Verbod op koelmiddelen: wat betekent dat voor uw bedrijf?

Bepaalde koelmiddelen wordt uitgefaseerd of verboden. Dat heeft grote gevolgen. 

Door de F-gassenwetgeving worden bepaalde koelmiddelen uitgefaseerd of verboden. Dit kan aanzienlijke gevolgen hebben voor uw koelinstallatie. Hoe zit het precies en wat betekent deze wetgeving voor uw bedrijf?

F-gassen zijn niet-natuurlijke, gefluorideerde koudemiddelen. Deze koudemiddelen zijn broeikasgassen, net zoals de bekende CO2, maar kunnen een veel hogere GWP (Global Warming Potential) hebben. Voorbeeld: het koudemiddel R134a heeft een GWP die 1.430 keer groter is dan die van CO2 (GWPco2 = 1).

Regelgeving uitfaseren koudemiddelen op (korte) termijn

De regelgeving rondom koudemiddelen bestaat uit 3 hoofdlijnen: Montreal Protocol (1),   F-gassenregeling (2) en een potentiële wetgeving vanuit de ECHA met betrekking tot PFAS in koudemiddelen (3).

  1. Vanuit het Montreal Protocol is het voor de meeste installaties verboden om koudemiddelen te gebruiken die de ozonlaag kunnen aantasten. Dit zijn koudemiddelen met een ODP-waarde (Ozon depletion potential).
  2. Vanuit de F-gassenregeling (Kigali Amendement op het Montreal Protocol) worden stappen gezet om het gebruik en de impact van F-gassen te reduceren. Om dit te realiseren worden er restricties op productie en het gebruik van koudemiddelen gezet. Vanaf 2030 mogen installaties niet langer worden bijgevuld met koudemiddelen met een GWP-waarde hoger dan 2.500. De geproduceerde hoeveelheid van de F-gassen wordt ook gelimiteerd naar 21% van het niveau van 2015 in 2030. Hierdoor worden de F-gassen steeds schaarser én significant duurder.
  3. Veel F-gassen bevatten componenten waardoor ze geclassificeerd zijn als PFAS. Momenteel ligt er een verbodsvoorstel ter beoordeling bij ECHA. In Nederland zijn alle PFAS-stoffen geclassificeerd als ZZS (Zeer zorgwerkende stoffen). De verwachting is dat bepaalde F-gassen eerder uitgefaseerd moeten worden dan dat in de F-gassenregeling staat.

Hieronder vindt u een tabel met verschillende F-gassen en of deze beperkt en/of uitgefaseerd gaan worden.

 

F-Gas

Type Gas

Global Warming Potential (GWP)

Aard van de beperking / uitfasering (Volgens EU 2024/573)

R404A, R507

HFK

Zeer hoog (>2500)

Versneld uitgefaseerd en verboden

R410A

HFK-mengsel

Hoog (2088)

Beperkt en uitgefaseerd

R134a

HFK

Hoog (1430)

Beperkt

R32

HFK

Laag/Midden (675)

Beperkt

Koudemiddelen met GWP ≥750

HFK's

Hoog

Uitfasering (bijvullen/onderhoud)

 

Effect van het uitfaseren op de koelinstallatie(s)

Als uw koelinstallaties is gevuld met F-gassen dan is de kans groot dat het koudemiddel in de nabije toekomst vervangen moet worden. Er zijn 3 mogelijke opties voor uw koelinstallatie:

Optie 1: Retrofitten van de huidige koelinstallatie met alternatief koudemiddel

Voordelen:

  • Geen nieuwe koelinstallatie nodig met bijbehorende hoge investeringskosten nodig.

Nadelen:

  • De vraag is of dit technisch mogelijk is. Door het toepassen van een ander koudemiddel kan ook de oliehuishouding in de compressor wijzigen. Hierdoor zijn toegepaste materialen, zoals seals, mogelijk niet bestand tegen het nieuwe koudemiddel.
  • Door het toepassen van ander koelmiddel zal de warmteoverdracht veranderen waardoor de efficiëntie en koelcapaciteit wordt beperkt.
  • De levensduur van koelinstallatie neemt af.

Optie 2: Koelinstallatie vervangen

Voordelen:

  • De nieuwe koelinstallatie kan worden afgestemd op de huidige en toekomst eisen.
  • Door de best beschikbare technieken heeft een nieuwe koelinstallatie een lager energieverbruik.
  • Met de nieuwe koelinstallatie kunnen processen worden verduurzaamd door warmteterugwinning toe te passen en door het plaatsen van een warmtepomp, waarmee de restwarmte van de condensor nuttig kan worden ingezet.
  • Met een nieuwe koelinstallatie neemt de bedrijfszekerheid toe, waarmee de koelinstallatie weer vele jaren mee kan.

Nadelen:

  • Hoge investeringskosten van de koelinstallatie.
  • Extra kosten tijdens de installatie van de nieuwe installatie.

Optie 3: koudemiddel nog zo lang mogelijk gebruiken als deze beschikbaar is

Voordelen:

  • Geen kortetermijninvestering nodig.
  • Maximale benutting van de technische levensduur van de huidige installatie.

Nadelen:

  • Risico op hoge kosten voor het bijvullen van koudemiddel als gevolg van een lekkage.
  • Relatief hoge energiekosten.
  • Bij plotseling vervanging is er geen tijd om een optimale installatie te ontwerpen waarbij warmtewinning en warmtepompen zijn ingepast.

Kansen voor optimalisatie bij vervanging

Zoals eerder benoemd biedt het vervangen van de koelinstallatie(s) mogelijkheden tot het plaatsen van een nieuwe, efficiënte, passende koelinstallatie.

Door analyse van de koude- en warmtebehoefte van de gehele de locatie, kan de koelinstallatie afgestemd worden op de warmteopwekking van de processen. Vooral de condensorwarmte van de koelinstallatie kan worden benut voor warmteopwekking. Als een hoge temperatuur gewenst is, kan dit worden bereikt met een (hoge temperatuur) warmtepomp. Dit zorgt voor een lager energieverbruik en een lagere CO2-emissie.

KWA Bedrijfsadviseurs ondersteunt u graag om juiste keuze te maken om uw koelinstallatie te optimaliseren en toekomstgeschikt te maken. Dit kan door te starten met een warmte-koude integratiestudie, of door het opstellen van een langetermijnstrategie.

In een warmte-koude integratiestudie brengen wij alle (rest) warmte- en koude-stromen binnen uw proces in kaart en beoordelen we welke combinaties technisch en economische het meest kansrijk zijn.
Bij een langetermijnstrategie worden alle significante reductiemogelijkheden onderzocht om CO2-reductie te kunnen realiseren die in een roadmap opgenomen worden. Deze onderzoeken sluiten goed aan bij het vervangen of aanpassen van uw koelinstallaties.

Wilt u meer weten over de mogelijkheden voor uw productieproces, neem dan  contact op om potentiële kansen te bespreken.

Bekijk ook:
Webinar: SBTi CO2-reductiedoelstellingen

Vragen jouw afnemers ook al naar je klimaatdoelstellingen? 

Geschreven door
Fons Heuven
Energie en stoom

Tel.: 0334221337

E-mail: ajh@kwa.nl

Mitchell van Bekkum
Procestechniek

Tel.: 0334221386

E-mail: mvb@kwa.nl

Vorig bericht

13-11-2025

Wat een ESG-audit voor uw bedrijf betekent

Helder inzicht en concrete handvatten voor toekomstbestendig ondernemen. 

Gerelateerde dienst
Energietransitie

Het zijn spannende tijden op het gebied van energiebesparing en emissiereductie. Met het Klimaatakkoord, de EU Green Dea...